15 najdziwniejszych tradycji noworocznych narodów świata

Nowy Rok uważany jest za uniwersalne święto. Wydaje się, że zacierają się granice: w różnych krajach ludzie podsumowują, planują, snują życzenia. Ale jeśli przyjrzeć się uważniej, staje się jasne - za zewnętrzną podobieństwem kryje się zdumiewająca różnorodność rytuałów. Gdzieś tłuką naczynia, gdzie indziej wychodzą na cmentarz, a gdzie indziej na poważnie próbują usłyszeć, co mówią zwierzęta.

W tym materiale analizujemy twierdzenia z wideo i sprawdzamy ich faktograficzną dokładność.

Pochód przebranych - zachowany do naszych czasów pogański obrzęd... Mężczyźni przebierają się w przerażające maski... Celem kukerów jest wypędzenie złych duchów...

Tradycja kukerów rzeczywiście istnieje w Bułgarii i ma głębokie przedchrześcijańskie korzenie. Mowa o maskaradnych pochody, w których uczestnicy zakładają masywne maski, skóry zwierząt i ciężkie dzwonki. Ich zadaniem jest symboliczne „oczyszczenie” przestrzeni ze zła i zapewnienie urodzaju.

Należy jednak doprecyzować: festiwale kukerów najczęściej odbywają się w okresie między Bożym Narodzeniem a Zapustami, szczególnie w styczniu, ale niekoniecznie w noc z 31 grudnia. To sezonowy obrzęd zimowego cyklu, a nie wyłącznie noworoczna praktyka. Niemniej jednak związek z kalendarzowym przełomem roku rzeczywiście jest zauważalny.

Jeśli wybierzesz odpowiedni kolor bielizny i spędzisz w nim święto, szczęście w nowym roku jest zapewnione...

Ten przesąd jest szeroko rozpowszechniony w krajach Ameryki Łacińskiej - szczególnie w Brazylii, Argentynie, Meksyku i Kolumbii. Kolory są interpretowane na różne sposoby, ale najczęściej czerwony kojarzy się z miłością, żółty - z bogactwem, a biały - z pokojem.

Ważne jest, aby zrozumieć, że mowa tu nie o starożytnej tradycji, a o stosunkowo nowoczesnej kulturze miejskiej. Etnograficznych potwierdzeń głębokich historycznych korzeni tego zwyczaju jest niewiele. Raczej odnosi się on do sfery masowych przesądów i skomercjalizowanej kultury świątecznej.

Z dzwonami zegara trzeba wspiąć się na najwyższy punkt... i "skoczyć" w nowy rok...

Tradycja "skakania" rzeczywiście istnieje w Danii. Ludzie wstają na krzesło lub kanapę i z ostatnim uderzeniem zegara skaczą na podłogę - symbolicznie "wstępując" w nowy rok.

Jeśli chodzi o tłuczenie naczyń, zwyczaj również się potwierdza. Stare talerze rozbijają się u drzwi przyjaciół i krewnych. Jednak skala tej praktyki w wideo jest nieco przesadzona. To raczej lokalny i półżartobliwy gest, niż masowy narodowy rytuał.

Belgijscy rolnicy 1 stycznia idą gratulować krowom z Nowym Rokiem...

Tradycja noworocznych gratulacji dla zwierząt gospodarskich rzeczywiście istnieje w niektórych regionach Belgii, szczególnie w Flandrii. Rolnicy zwracają się do zwierząt z życzeniami dobrobytu.

Jednak łączenie tego bezpośrednio z jakością belgijskiej czekolady to oczywista ironia. To lokalny zwyczaj rolniczy, a nie ogólnokrajowa praktyka.

Aby dowiedzieć się, co czeka cię w nowym roku, w Finlandii wróżą na stopionym cynie...

Ten zwyczaj znany jest jako uudenvuodentina - noworoczne wróżenie na cynie. Stopiony metal wylewa się do wody, a następnie interpretuje się powstałe kształty.

Warto zauważyć, że w ostatnich latach w Finlandii sprzedaż tradycyjnych ołowianych podków jest ograniczona z powodu zawartości ołowiu. Zastępuje się je bezpieczniejszymi stopami. Niemniej jednak sama tradycja jest zachowywana.

Festiwal Takanaquy... mieszkańcy zbierają się... aby się pobić...

Festiwal Takanaquy rzeczywiście odbywa się pod koniec grudnia w regionie Cusco. To forma rytualnych pojedynków, mających na celu rozwiązanie konfliktów przed nadejściem nowego roku.

Jednak sformułowanie „do półśmierci” jest wyraźnie przesadzone. Pojedynki odbywają się według zasad, w obecności sędziów i widzów. Mimo obrażeń, to nie anarchiczne przemoc, lecz kulturowo ugruntowany rytuał.

W Nowy Rok siadają do stołu siedem razy...

Estońska tradycja wielokrotnych uczt rzeczywiście jest wspomniana w źródłach etnograficznych. Liczby 7, 9 i 12 uważane są za szczęśliwe. Zostawienie trochę jedzenia na stole to również część wierzenia, aby duchy przodków mogły się dołączyć.

Tutaj wideo w całości poprawnie oddaje istotę zwyczaju, chociaż rzeczywista praktyka dzisiaj, oczywiście, jest mniej dosłowna.

Święto Malanki... pogańska tradycja...

Malanka - tradycyjne święto w przeddzień Starego Nowego Roku, rozpowszechnione w zachodnich regionach Ukrainy. Łączy elementy przedchrześcijańskie i chrześcijańską tradycję dnia świętej Melanii.

Karnawałowe pochody, przebrani, satyryczne obrazy - wszystko to znajduje potwierdzenie. Wideo dość dokładnie opisuje strukturę święta, chociaż termin „rozpustna zabawa” jest raczej publicystyczny.

90% populacji ogląda noworoczne show komediowe od 1966 roku...

Mowa o corocznym satyrycznym programie telewizyjnym Áramótaskaupið, który rzeczywiście emitowany jest od 1966 roku. Poziom oglądalności tradycyjnie jest bardzo wysoki - ponad 80% populacji.

W związku z tym stwierdzenie jest bliskie rzeczywistości, chociaż liczba 90% zmienia się w zależności od roku.

Chodzą i pukają w drzwi bochenkiem chleba...

Zwyczaj pukanie chlebem w ściany związany jest z irlandzkimi noworocznymi wierzeniami. Ma na celu wypędzenie biedy i przyciągnięcie dostatku. Praktyka nie jest powszechną współczesną normą, ale opisana jest w folklorze.

Burmistrz otwiera bramy cmentarza... tysiące ludzi witają Nowy Rok wśród grobów...

Mowa o mieście Talca w Chile. Rzeczywiście istnieje tam tradycja nocnych wizyt na cmentarzu 31 grudnia. Praktyka ta zyskała oficjalne wsparcie ze strony samorządu w XX wieku.

To nie jest „kilkaset lat” tradycji - raczej kilka dziesięcioleci w zinstytucjonalizowanej formie.

W rejonie Hillbro wyrzucają przez okna meble i sprzęt...

Taka praktyka rzeczywiście była zauważana w Johannesburgu w latach 90. i 2000. Jednak jest to raczej problem społeczny konkretnego obszaru niż uznawana tradycja.

Władze aktywnie walczyły z tym zjawiskiem i mało prawdopodobne, aby można je było poprawnie nazwać zwyczajem kulturowym.

Jeśli zwierzęta zaczną mówić ludzkim językiem - to zły znak...

Folkowe opowieści o zwierzętach rozumiejących ludzką mowę w noc noworoczną są znane w rumuńskiej tradycji. Jednak prawdziwe „słuchanie” jest raczej symbolicznym działaniem niż masowym rytuałem.

To element ludowych wierzeń, a nie szeroko praktykowana nowoczesna tradycja.

Nurkowie z Irkucka instalują choinkę na dnie Bajkału...

Takie nurkowania rzeczywiście organizowane są przez irkuckie kluby nurkowe od początku lat 2000. To lokalna inicjatywa entuzjastów, a nie ogólnokrajowy zwyczaj.

Niemniej jednak fakt przeprowadzania podwodnych noworocznych nurkowań jest potwierdzony.

Maraton pocałunków na placu Świętego Marka... od 2008 roku...

W Wenecji rzeczywiście odbyła się akcja Love 2008 pod nazwą „LovEvolution” - masowy noworoczny pocałunek na placu San Marco. Zyskała ona szeroki rozgłos.

Jednak jako coroczna, trwała tradycja, wydarzenie to istniało przez ograniczony czas. Dziś jest to raczej epizod w historii miejskich świąt, niż niezmienny rytuał.

• Encyklopedia europejskiego folkloru - ABC-CLIO - 2015
• Rytuał i religia w kształtowaniu ludzkości - Cambridge University Press - 1999
• Áramótaskaupið - RÚV - rok wymaga doprecyzowania
• Materiały National Geographic o Takanaqay - rok wymaga doprecyzowania
• Ethnologia Europaea - Journal of European Ethnology - różne lata
• Materiały BBC News o tradycjach noworocznych - różne lata